بسم الله الرحمن الرحیم

دسته بندی : فرهنگ و گردشگری

۰۴ مرداد ۱۳۹۶

شخصی را دیدم که به دریا زل زده است و مثل ابر بهار گریه می‌کند. نزدیکش شدم و دلیل ناراحتی‌اش را پرسیدم. برادرش چند سال پیش در دریا غرق شده بود و حتی جنازه‌اش را پیدا نکرده بودند. خیلی سخت است عزیزت را از دست بدهی و حتی جنازه‌اش را نبینی که با او خداحافظی کنی. آب‌وهوای معتدل شمال کشور ایران و ...

شخصی را دیدم که به دریا زل زده است و مثل ابر بهار گریه می‌کند. نزدیکش شدم و دلیل ناراحتی‌اش را پرسیدم. برادرش چند سال پیش در دریا غرق شده بود و حتی جنازه‌اش را پیدا نکرده بودند.

خیلی سخت است عزیزت را از دست بدهی و حتی جنازه‌اش را نبینی که با او خداحافظی کنی.
آب‌وهوای معتدل شمال کشور ایران و وجود دریای خزر باعث شده است که هرساله بسياري از ايرانيان براي تفريح و گذراندن تعطيلات خود به این مناطق سفر كنند. آنان مي‌خواهند در اين سفر خاطرات زيبايي را در ذهن خود حك كنند. اما دريا هميشه هم باعث شادي و مسرت نمي‌شود و برخي مواقع اين درياي زيباي آبي هم‌وطنان را در خود فرومی‌برد و حتي جسد بي‌جان آنان را هم به خانواده‌شان باز نمی‌گرداند.

طبق آمار روابط عمومی سازمان پزشکی قانونی کشور سالانه بیش از هزار نفر بر اثر غرق‌شدگی در کشور جان خود را ازدست می‌دهند. بیش از نیمی از این به فصل تابستان و استان‌های گیلان، مازندران و خوزستان اختصاص دارد و سهم استان‌های گیلان و مازندران بالغ بر چهارصد نفر است.

با توجه به بررسی‌های انجام‌شده مشخص شده است که بیش از نود درصد از غرق‌شدگی‌ها در دریا خارج از محدودۀ مجاز شنا به دلایل مختلف اتفاق افتاده است. ازجمله این دلایل می‌توان بدین موارد اشاره کرد:
- نبود طرح‌های سالم‌سازی در نزدیکی محل اسکان مسافران؛
- تفکیک جنسیتی طرح‌های سالم‌سازی و تمایل نداشتن افراد به این موضوع؛
- ممانعت نیروهای حفاظت طرح‌های سالم‌سازی از ورود مسافرین به دریا در روزهای شنا ممنوع.
با توجه به موارد مذکور و سایر مواردی که ممکن است دلیلی برای حضور مسافران در مناطق خارج از محدودۀ طرح‌های سالم‌سازی دریا به‌وجود آورد، مطالبی را جهت جلوگیری از تهدیدهای موجود بیان می‌کنم و امیدوارم هم‌وطنان محترم از این اطلاعات بهرۀ کافی ببرند و در اختیار سایر دوستان و آشنایان خود قرار دهند تا با اطلاع‌رسانی بتوانیم اوقات خوب و خوشی را برای آن‌ها نیز فراهم آوریم. شایان ذکر است این مطالب برای افرادی که آشنایی کمی با ورزش شنا دارند، تهیه شده و در مورد شنا در دریای خزر کاربرد دارد.

شرایط عمومی حاکم بر دریا
سواحل جنوبی دریای خزر (بزرگ‌ترین دریاچۀ جهان) در قسمت شمالی کشور ایران قرار دارد و در فصل تابستان قابلیت استفاده و شناکردن در آن برای افراد جامعه مقدور است که حداکثر پانزده روز از تابستان کاملاً آرام و همانند آبی بی‌حرکت در ظرفی می‌ماند.
بقیۀ روزهای تابستان به‌علت وجود عمدتاً دو نوع باد، آب دریا دچار تلاطم می‌شود که با توجه به زمان شروع و پایان آن، افراد حالت‌های مختلف آن را ملاحظه می‌کنند که در ادامه به‌اختصار بیان می‌شود:
- باد شمال غرب (نقطۀ F در نمایۀ ذیل) که در زبان محلی به آن «دشته‌وا» می‌گویند و منجر به طوفان و شرایط خطر می‌شود. پس از شروع طوفان در دریا و مواج شدن آن، ناهمواری‌هایی در کف دریا به‌وجود می‌آید که قابل ملاحظه نیست و بین مردم به‌عنوان وجود چاه در دریا شناخته می‌شود. این تغییرات همچنین باعث گل‌آلود شدن و کثیفی دریا می‌شود.

خاطرنشان می‌شود که برخی افراد سخنانی مبنی‌بر وجود چاه‌های قدیمی خانه‌هایی که دچار پیشروی دریا به سمت ساحل شده‌اند به زبان می‌آورند که این اظهارات کاملاً بی‌اساس است و موضوعی امکان‌پذیر نیست و همان‌طور که گفته شد، ناهمواری‌های ایجادشده ناشی از طوفان است.

- باد شمال شرق (نقطۀ G در نمایۀ ذیل) که در زبان محلی به آن «گیله‌وا» می‌گویند و منجر به ایجاد شرایط ایدئال می‌شود. پس از فروکش کردن طوفان، باد شمال شرق شروع به وزیدن می‌کند و باعث می‌شود چاله‌های به‌وجودآمده در کف دریا ازبین برود و موج‌های سطح دریا آرام و آرام‌تر شود. کثیفی‌های موجود در سطح آب به ساحل رانده می‌شود و آب دریا تمیز و تمیزتر می‌شود و به قول ساکنان کنار دریا، دریا هیچ کثیفی را به خودش نمی‌گیرد.

حال با توجه به این موارد، شما به عنوان فردی که به کنار ساحل می‌روید، نمی‌دانید که در کدامین مرحله از این فعل و انفعالات قرار دارید و توانایی شناسایی هم برایتان سخت است. تنها چیزی که می‌دانید این است که شما انتظارتان به‌سر رسیده و پس از طی مسافتی زیاد حالا به کنار دریا رسیده‌اید و در آن آب‌وهوای شرجی باید تنی به آب بزنید.
برای اینکه تغییرات احتمالی به‌وجودآمده در کف دریا شما را دچار چالش نکند، کافی است موارد مطرح شده در توضیحات نمایۀ ذیل را به‌دقت رعایت کنید و فرقی نمی‌کند در محدودۀ طرح‌های سالم‌سازی شنا به دریا وارد می‌شوید یا خارج از آن.

بیان خطر موجود
شما به محض ورود به کنار ساحل در نقطۀ A (جایگاه قراردادن لباس‌ها و وسایل همراه)، داخل دریا می‌شوید و تا جایی پیش می‌رویدکه مشکلی از بابت غرق شدن برایتان به‌وجود نیاید و معمولاً وقتی آب به قفسۀ سینه می‌رسد از پیشروی خودداری می‌کنید که آن محل می‌تواند نقطۀ B باشد. این اقدام باعث می‌شود شما مسیری را که پیموده‌اید، شناسایی کرده (نبودن چاله‌های احتمالی) و تا محدودۀ اطمینان مد نظر خود پیشروی کنید. شما پس از رسیدن به آن محل و پس از مدتی که مشغول به آب‌تنی می‌شوید، به‌طور ناخواسته و در جهت جریان باد به سمت غرب یا شرق منتقل می‌شوید، بی آنکه متوجه این نقل و انتقال شده باشید (این اتفاق بارها برایتان اتفاق افتاده است).

در ادامه شما بدون ارادۀ خود و پس از گذشت مدت‌زمانی از نقطۀ B به نقطۀ C منتقل شده‌اید. حال شما از آب‌تنی در آب خسته شده‌اید یا به هر دلیل دیگری قصد دارید به سمت نقطۀ A بروید و قطعاً کوتاه‌ترین مسیر را انتخاب می‌کنید. اینجاست که شما در آستانۀ غرق شدن قرار دارید.
شما تصمیم می‌گیرید از مسیری که برایتان ناشناس است و هیچ اطلاعی از موقعیت آن منطقه ندارید به سمت نقطۀ A بروید. اینجاست که شما به چاله‌ای که بر اثر باد شمال غرب (دشته‌وا) نزدیک مسیر D ایجاد شده است، گرفتار می‌شوید و ترس تمام وجودتان را دربر می‌گیرد و سؤالی مبنی بر اینکه این چاه از کجا پیدا شد در ذهنتان پدید می‌آید. این در‌حالی است که اختلاف سطح ۲۵ سانتی‌متری کف دریا (البته در فاصلۀ دو قدمی اختلاف سطح ۲۵ سانتی‌متری وجود دارد) در آن لحظه به مانند چاهی عمیق در ذهنتان تداعی می‌شود و به‌راحتی بر اثر ترس و وحشت زیاد آشفته می‌‌شوید که درنهایت منجر به غرق شدن می‌شود. آری، به همین سادگی شما غرق می‌شوید.
بهتر است بدانید، علت هشتاد درصد از غرق شدن‌ها ترس و استرس است.

در این لحظه شما باید با حفظ آرامش و در کمال خون‌سردی از مسیری که آمده‌اید بازگردید تا غرق نشوید.

توصیه‌های ایمنی
با توجه به این مطالب پیشنهاد می‌شود موارد ذیل را مورد توجه قرار دهید:
۱٫ مطالب گفته‌شده را هرگز فراموش نکنید!
۲٫ حتی‌الامکان از محدودۀ طرح سالم‌سازی شنا استفاده کنید (به‌دلیل حضور نجات‌غریق).
۳٫ به‌هیچ‌وجه در دریای طوفانی وارد دریا نشوید (حتی اگر مسیری طولانی را برای رسیدن به کنار دریا طی کرده‌اید و پس از یک هفته اقامت در آنجا به‌علت طوفان موفق نشده‌اید حتی یک بار وارد دریا شوید).
۴٫ در محل‌هایی که شیب ساحل زیاد است کاملاً مراقب باشید؛ چون شیب داخل دریا هم به همان نسبت زیاد است و در فاصلۀ کوتاهی از ساحل عمق آب زیاد می‌شود.
۵٫ به‌هیچ‌عنوان به‌صورت انفرادی وارد دریا نشوید.
۶٫ درصورت همراه داشتن کودکان، همواره مراقبشان باشید.
۷٫ سعی کنید محلی در ساحل را که لباس‌هایتان را در آنجا گذاشته‌اید، به‌عنوان نشانه مد نظر قرار دهید و همواره روبه‌روی لباسهایتان مشغول به آب‌تنی باشید.
۸٫ شما در فاصلۀ دو قدمی وارد چاله می‌شوید؛ بنابراین با یک قدم به عقب و حفظ خون‌سردی می‌توانید از این شرایط نجات یابید.
در پایان شایان ذکر است شنا از جمله ورزش‌هایی می‌باشد که پیامبر اعظم توصیه به یادگیری آن کرده‌اند و یکی از مفرح‌ترین و لذت‌بخش‌ترین رشته‌های ورزشی به‌شمار می‌رود. امیدوارم با رعایت موارد گفته‌شده اوقات خوب و خوشی در دریا سپری کنید.

نویسنده: امیر حاجی زاده

ماهنامه معیشت، شماره ۳۳، تیر ۹۶

کتابهای منتشره

اصل بعیدبودن: چرا هم‌رخدادی‌ها و رویدادهای معجزه‌آسا و نادر همه‌روزه رخ می‌دهند

این کتابی‌ست درباره‌ی رویدادهای خارق‌العاده‌ی نامحتمل و ‏بعید؛ درباره‌ی این‌که چرا چیزهایی بسیار بعید رخ می‌دهند. و ناگفته نماند، درباره‌ی ‏این‌که چرا پشت سر هم رخ می‌دهند و رخ می‌دهند، و باز هم رخ می‌دهند. ‏ در نگاه نخست،...[]