بسم الله الرحمن الرحیم

دسته بندی : فرهنگ و گردشگری

۰۱ شهریور ۱۳۹۶

SITE-2

با توجه به سفرهای تابستانی در تعطیلات پیش‌رو، یکی از کارهایی که حتی مدت‌ها بعد از سفر هم حال‌وهوای سفر را به یادمان می‌آورد، عکس گرفتن از مسیر و مقصد است. بد نیست در این مجال، مختصری در مورد عکاسی بیاموزیم تا عکس‌های بهتری به یادگار بگذاریم. امروزه با پیشرفت چشمگیر صنعت موبایل و تکنولوژی در دوربین‌های موبایل دوربین‌های نیمه‌حرفه‌ای در دست همۀ مردم قرار دارد که این خود می‌تواند بستری برای خلق عکس‌های زیبا و ماندگار باشد.

حضور در فضای مجازی تمایل به تأیید یا Like و fallow و… همه را به این فکر واداشته است که با عکس‌برداری و فیلم‌برداری چیزی جدید خلق کنند تا بیشتر مورد تأیید قرار گیرند. این تمایل در همۀ انسان‌ها در تمام سطوح جامعه در طول تاریخ بوده، هست و خواهد بود. گذشتگان با حکاکی روی سنگ و نقاشی روی پوست آهو و پاپیروس این تمایل را به اثبات رسانده‌اند، در عصر حاضر که این موضوع نیاز به اثبات ندارد.

حال این تمایل و آن تکنولوژی را اگر در مسیر آموزش و آگاهی قرار دهیم، چه‌بسا اتفاقی خوب خواهد افتاد. در این نوشتار تلاش خواهم کرد مطالبی را به زبان ساده در جهت ارتقاء سطح دانش عمومی در نگاه کردن و دیدن تصاویر زیبا و درنهایت ثبت آن‌ها به‌وسیلۀ عکاسی با شما به اشتراک بگذاریم.

 

در ابتدا جمله‌ای کلیدی می‌خواهم بگویم و انتظار دارم تا انتهای این نوشته در ذهنتان بماند:

«عکس گرفتن بیشتر از اینکه به دانش فنی نیاز داشته باشد، به چشمان تیزبین نیاز دارد.»

اصلاً تمایل ندارم با گفتن اصول آکادمیک عکاسی حوصلۀ خوانندگان را سربرده و کفایت متن را نزول بدهم؛ پس با سبک آموزش تجربی و بررسی نوع نگاه چندین عکاس خلاق و تشریح عکس‌ها با هم پیش خواهیم رفت. درضمن سعی می‌کنم مطالب را با مثال از عکاسان حرفه‌ای ارائه دهم که درک کاملی پیدا کنیم. بعد از این مقدمه کل فرایند آموزش را به سه بخش تقسیم می‌کنیم. در ابتدا مسائل ابتدایی مثل ترکیب‌بندی را با هم بررسی می‌کنیم که خود دارای چندین قسمت است:

۱- در ترکیب‌بندی مباحثی مثل خطوط راهنما، منظره یا پرتره، قالب‌بندی، توجه به پیش‌زمینه، نزدیک یا دورشدن، تقارن، قاعدۀ یک‌سوم و کادر را با هم بررسی می‌کنیم.

این را ملکۀ ذهنتان کنید که شما باید عکس بسازید، نه اینکه صرفاً عکس بگیرید و اینکه اگر عکاسان بزرگ دنیا را در این اتاق بگذاریم، حتماً دعوا بالا خواهد گرفت. پس این مسئله بسته به فکر و دید هر فرد است و افراد با هم تفاوت دارند. این که شما چه سلیقه‌ای و چه نگاهی دارید، آن را کشف و پالایش کنید.

ترکیب‌بندی را همچون ستون‌های تصویر خود درنظر بگیرید و این را بدانید که ستون‌ها مثل یک ساختمان باید محکم و قوی باشند. ترکیب‌بندی در نحوۀ چیدمان عناصر بصری در عکس به‌کار می‌رود که امری متغیر و ذهنی است و باید حس شود و قابل محاسبه نیست.

 

۲- برای ساختارمند کردن ترکیب‌بندی و جلب بیننده به عناصر کلیدی تصویر، از خطوط اصلی تصویر استفاده کنید. قبل از گرفتن عکس، خوب به منظره یا پرتره یا تصویر مورد نظر نگاه کنید. قاب را براساس نکاتی که گفته می‌شود، تنظیم کنید و بعد عکس بگیرید.

اگر حواستان را جمع کنید، خطوط راهنما را همه‌جا خواهید یافت، از راه‌آهن نزدیک‌شونده تا شاخۀ درخت یا ترک‌های سطح تنۀ درخت.

تصاویر افقی (یا قالب منظره) چشم‌ را در طول عکس هدایت می‌کنند و تصاویر عمودی (یا قالب پرتره) چشم را از بالا به پایین هدایت می‌کنند.

 

۳- انتخاب قاب تصویر به اینکه از منظره عکس می‌گیرید یا پرتره ربطی ندارد. سعی کنید قاب تصویر را با خطوط اصلی و آهنگ درونی موضوع هماهنگ کنید و بیننده را هدایت کنید به سمتی از عکس که دلتان می‌خواهد.

در قاب بیندیشید. قاب‌بندی توجه را به بخشی خاص از ترکیب‌بندی شما جلب می‌کند. این روش به‌ویژه در عکاسی از صحنه‌های شلوغ به‌کار می‌آید.

به‌دنبال درگاهی، قاب پنجره یا ورودی باشید یا هرچیز دیگری که توجه بیننده را به بخش خاصی از ترکیب‌بندی متمرکز کند. قاب‌بندی ابزاری بسیار قوی است؛ پس صرفاً چیز قدیمی در قاب نگذارید. به این مسئله به مثابه خلق یک عکس داخل عکستان بیندیشید.

 

۴- در انتخاب پیش‌زمینه‌ها خیلی سخت‌گیر باشید؛ چون از لایه‌های اصلی عکسِ خوب است و چشم بیننده را به‌خوبی به‌سوی هدف اصلی هدایت می‌کند و آرامش لازم برای لذت بردن از تصویر را فراهم می‌کند. به گل‌ولای بافت‌دار در پیش‌زمینۀ تصویر نگاه کنید. ما را اول به انعکاس موضوع اصلی در آب و سپس به خود آن هدایت می‌کند که به آن جاذبۀ پیش‌زمینه می‌گویند.

 

۵- در اندازۀ فاصله با سوژه دقت کنید. بعضی اوقات هیچ چیز مثل حفظ نشدن فاصله تصویر را نابود نمی‌کند. برخی اوقات نیاز است جزئیات سوژه را به‌تصویر بکشید. نترسید نزدیک‌تر شوید و با دقت و تمرکز جزئیات را به‌رخ بکشید. لحظۀ آرامش پروانه‌ای زرد و نارنجی بر روی گلی قرمز یا زیبایی تصویری مثل قطرۀ شبنم روی گلبرگ را همه دیده‌ایم که همین نکته را می‌شود از عکاسان حرفه‌ای بیاموزیم. می‌توانیم از دور عکس بگیریم و بعد با جسارت کامل عکس را برش دهیم؛ ولی اگر از عکس‌برداری لذت می‌برید، نزدیک شدن یا دراز کشیدن روی زمین برای خلق یک تصویر، لذتی وصف‌نشدنی است.

 

۶- تقارن بدین معنا نیست که ذره‌ذرۀ تصویر را تنظیم کنیم، بلکه مسئله خلق حس کلی هارمونی و توازن است. قرار دادن سوژه در وسط کادر روش خوبی برای ایجاد تقارن است؛ اما مراقب باشید میان متقارن بودن و ملال‌آور بودن مرز باریکی است. اگر همه‌چیز بیش از حد قرینه باشد، ممکن است تصویر کمی بی‌روح شود. اجازه دهید عناصر انسانی به عکستان بخزند.

چیزهای کوچکی هم که بدون برهم زدن توازن توجه ما را به خود جلب می‌کنند، در عکس بگنجانید؛ برای نمونه در این عکس اگر کیف وجود نداشت، شاید همه چیز زیادی بی‌نقص به‌نظر می‌رسید، بیش از حد تصنعی.

 

۷- گاهی هم از قاعدۀ یک‌سوم استفاده کنید. به‌جای اینکه سوژه را بی‌هوا وسط تصویر بگذاریم، قرار دادن آن در گوشه‌ای عکس را هنجارگریز و جذاب می‌‌کند. برای این کار کادرتان را به ۹ مربع تقسیم کنید و نقطۀ کانونی را که تمایل دارید، انتخاب کنید و سوژه را در آن کادر قرار دهید.

البته خیلی از عکاسان حرفه‌ای این قاعده را نمی‌پسندند؛ ولی همۀ موافقان و مخالفان، این قاعده را یک‌بار امتحان کرده‌اند. در انتخاب محل سوژه دقت کنید؛ چون با کمی فاصله عکس بدترکیب می‌شود.

 

سخن آخر:

- هر سانتی‌متر از عکستان را جدی بگیرید. وقتی عکس را می‌چینید از فضاهای بی‌خاصیتی که چیزی به عکس اضافه نمی‌کنند پرهیز کنید.

- دنیا را آن‌گونه که هست نبینید؛ آن را از نگاه عکاس ببینید.

- عکس‌های خوب قوانین را رعایت می‌کنند؛ اما عکس‌های واقعاً عالی بیشتر وقت‌ها آن را زیر پا می‌گذارند. حالا بروید و تمرین کنید.

( با تأمل بر کتاب هنری کارول)

 

نویسنده: پژمان مظفری

 

ماهنامه معیشت، شماره ۳۴، مرداد ۹۶

با توجه به سفرهای تابستانی در تعطیلات پیش‌رو، یکی از کارهایی که حتی مدت‌ها بعد از سفر هم حال‌وهوای سفر را به یادمان می‌آورد، عکس گرفتن از مسیر و مقصد است. بد نیست در این مجال، مختصری در مورد عکاسی بیاموزیم تا عکس‌های بهتری به یادگار بگذاریم. امروزه با پیشرفت چشمگیر صنعت موبایل و تکنولوژی در دوربین‌های موبایل دوربین‌های نیمه‌حرفه‌ای ...

با توجه به سفرهای تابستانی در تعطیلات پیش‌رو، یکی از کارهایی که حتی مدت‌ها بعد از سفر هم حال‌وهوای سفر را به یادمان می‌آورد، عکس گرفتن از مسیر و مقصد است. بد نیست در این مجال، مختصری در مورد عکاسی بیاموزیم تا عکس‌های بهتری به یادگار بگذاریم. امروزه با پیشرفت چشمگیر صنعت موبایل و تکنولوژی در دوربین‌های موبایل دوربین‌های نیمه‌حرفه‌ای در دست همۀ مردم قرار دارد که این خود می‌تواند بستری برای خلق عکس‌های زیبا و ماندگار باشد.

حضور در فضای مجازی تمایل به تأیید یا Like و fallow و… همه را به این فکر واداشته است که با عکس‌برداری و فیلم‌برداری چیزی جدید خلق کنند تا بیشتر مورد تأیید قرار گیرند. این تمایل در همۀ انسان‌ها در تمام سطوح جامعه در طول تاریخ بوده، هست و خواهد بود. گذشتگان با حکاکی روی سنگ و نقاشی روی پوست آهو و پاپیروس این تمایل را به اثبات رسانده‌اند، در عصر حاضر که این موضوع نیاز به اثبات ندارد.

حال این تمایل و آن تکنولوژی را اگر در مسیر آموزش و آگاهی قرار دهیم، چه‌بسا اتفاقی خوب خواهد افتاد. در این نوشتار تلاش خواهم کرد مطالبی را به زبان ساده در جهت ارتقاء سطح دانش عمومی در نگاه کردن و دیدن تصاویر زیبا و درنهایت ثبت آن‌ها به‌وسیلۀ عکاسی با شما به اشتراک بگذاریم.

 

در ابتدا جمله‌ای کلیدی می‌خواهم بگویم و انتظار دارم تا انتهای این نوشته در ذهنتان بماند:

«عکس گرفتن بیشتر از اینکه به دانش فنی نیاز داشته باشد، به چشمان تیزبین نیاز دارد.»

اصلاً تمایل ندارم با گفتن اصول آکادمیک عکاسی حوصلۀ خوانندگان را سربرده و کفایت متن را نزول بدهم؛ پس با سبک آموزش تجربی و بررسی نوع نگاه چندین عکاس خلاق و تشریح عکس‌ها با هم پیش خواهیم رفت. درضمن سعی می‌کنم مطالب را با مثال از عکاسان حرفه‌ای ارائه دهم که درک کاملی پیدا کنیم. بعد از این مقدمه کل فرایند آموزش را به سه بخش تقسیم می‌کنیم. در ابتدا مسائل ابتدایی مثل ترکیب‌بندی را با هم بررسی می‌کنیم که خود دارای چندین قسمت است:

۱- در ترکیب‌بندی مباحثی مثل خطوط راهنما، منظره یا پرتره، قالب‌بندی، توجه به پیش‌زمینه، نزدیک یا دورشدن، تقارن، قاعدۀ یک‌سوم و کادر را با هم بررسی می‌کنیم.

این را ملکۀ ذهنتان کنید که شما باید عکس بسازید، نه اینکه صرفاً عکس بگیرید و اینکه اگر عکاسان بزرگ دنیا را در این اتاق بگذاریم، حتماً دعوا بالا خواهد گرفت. پس این مسئله بسته به فکر و دید هر فرد است و افراد با هم تفاوت دارند. این که شما چه سلیقه‌ای و چه نگاهی دارید، آن را کشف و پالایش کنید.

ترکیب‌بندی را همچون ستون‌های تصویر خود درنظر بگیرید و این را بدانید که ستون‌ها مثل یک ساختمان باید محکم و قوی باشند. ترکیب‌بندی در نحوۀ چیدمان عناصر بصری در عکس به‌کار می‌رود که امری متغیر و ذهنی است و باید حس شود و قابل محاسبه نیست.

 

۲- برای ساختارمند کردن ترکیب‌بندی و جلب بیننده به عناصر کلیدی تصویر، از خطوط اصلی تصویر استفاده کنید. قبل از گرفتن عکس، خوب به منظره یا پرتره یا تصویر مورد نظر نگاه کنید. قاب را براساس نکاتی که گفته می‌شود، تنظیم کنید و بعد عکس بگیرید.

اگر حواستان را جمع کنید، خطوط راهنما را همه‌جا خواهید یافت، از راه‌آهن نزدیک‌شونده تا شاخۀ درخت یا ترک‌های سطح تنۀ درخت.

تصاویر افقی (یا قالب منظره) چشم‌ را در طول عکس هدایت می‌کنند و تصاویر عمودی (یا قالب پرتره) چشم را از بالا به پایین هدایت می‌کنند.

 

۳- انتخاب قاب تصویر به اینکه از منظره عکس می‌گیرید یا پرتره ربطی ندارد. سعی کنید قاب تصویر را با خطوط اصلی و آهنگ درونی موضوع هماهنگ کنید و بیننده را هدایت کنید به سمتی از عکس که دلتان می‌خواهد.

در قاب بیندیشید. قاب‌بندی توجه را به بخشی خاص از ترکیب‌بندی شما جلب می‌کند. این روش به‌ویژه در عکاسی از صحنه‌های شلوغ به‌کار می‌آید.

به‌دنبال درگاهی، قاب پنجره یا ورودی باشید یا هرچیز دیگری که توجه بیننده را به بخش خاصی از ترکیب‌بندی متمرکز کند. قاب‌بندی ابزاری بسیار قوی است؛ پس صرفاً چیز قدیمی در قاب نگذارید. به این مسئله به مثابه خلق یک عکس داخل عکستان بیندیشید.

 

۴- در انتخاب پیش‌زمینه‌ها خیلی سخت‌گیر باشید؛ چون از لایه‌های اصلی عکسِ خوب است و چشم بیننده را به‌خوبی به‌سوی هدف اصلی هدایت می‌کند و آرامش لازم برای لذت بردن از تصویر را فراهم می‌کند. به گل‌ولای بافت‌دار در پیش‌زمینۀ تصویر نگاه کنید. ما را اول به انعکاس موضوع اصلی در آب و سپس به خود آن هدایت می‌کند که به آن جاذبۀ پیش‌زمینه می‌گویند.

 

۵- در اندازۀ فاصله با سوژه دقت کنید. بعضی اوقات هیچ چیز مثل حفظ نشدن فاصله تصویر را نابود نمی‌کند. برخی اوقات نیاز است جزئیات سوژه را به‌تصویر بکشید. نترسید نزدیک‌تر شوید و با دقت و تمرکز جزئیات را به‌رخ بکشید. لحظۀ آرامش پروانه‌ای زرد و نارنجی بر روی گلی قرمز یا زیبایی تصویری مثل قطرۀ شبنم روی گلبرگ را همه دیده‌ایم که همین نکته را می‌شود از عکاسان حرفه‌ای بیاموزیم. می‌توانیم از دور عکس بگیریم و بعد با جسارت کامل عکس را برش دهیم؛ ولی اگر از عکس‌برداری لذت می‌برید، نزدیک شدن یا دراز کشیدن روی زمین برای خلق یک تصویر، لذتی وصف‌نشدنی است.

 

۶- تقارن بدین معنا نیست که ذره‌ذرۀ تصویر را تنظیم کنیم، بلکه مسئله خلق حس کلی هارمونی و توازن است. قرار دادن سوژه در وسط کادر روش خوبی برای ایجاد تقارن است؛ اما مراقب باشید میان متقارن بودن و ملال‌آور بودن مرز باریکی است. اگر همه‌چیز بیش از حد قرینه باشد، ممکن است تصویر کمی بی‌روح شود. اجازه دهید عناصر انسانی به عکستان بخزند.

چیزهای کوچکی هم که بدون برهم زدن توازن توجه ما را به خود جلب می‌کنند، در عکس بگنجانید؛ برای نمونه در این عکس اگر کیف وجود نداشت، شاید همه چیز زیادی بی‌نقص به‌نظر می‌رسید، بیش از حد تصنعی.

 

۷- گاهی هم از قاعدۀ یک‌سوم استفاده کنید. به‌جای اینکه سوژه را بی‌هوا وسط تصویر بگذاریم، قرار دادن آن در گوشه‌ای عکس را هنجارگریز و جذاب می‌‌کند. برای این کار کادرتان را به ۹ مربع تقسیم کنید و نقطۀ کانونی را که تمایل دارید، انتخاب کنید و سوژه را در آن کادر قرار دهید.

البته خیلی از عکاسان حرفه‌ای این قاعده را نمی‌پسندند؛ ولی همۀ موافقان و مخالفان، این قاعده را یک‌بار امتحان کرده‌اند. در انتخاب محل سوژه دقت کنید؛ چون با کمی فاصله عکس بدترکیب می‌شود.

 

سخن آخر:

- هر سانتی‌متر از عکستان را جدی بگیرید. وقتی عکس را می‌چینید از فضاهای بی‌خاصیتی که چیزی به عکس اضافه نمی‌کنند پرهیز کنید.

- دنیا را آن‌گونه که هست نبینید؛ آن را از نگاه عکاس ببینید.

- عکس‌های خوب قوانین را رعایت می‌کنند؛ اما عکس‌های واقعاً عالی بیشتر وقت‌ها آن را زیر پا می‌گذارند. حالا بروید و تمرین کنید.

( با تأمل بر کتاب هنری کارول)

 

نویسنده: پژمان مظفری

 

ماهنامه معیشت، شماره ۳۴، مرداد ۹۶

کتابهای منتشره

اصل بعیدبودن: چرا هم‌رخدادی‌ها و رویدادهای معجزه‌آسا و نادر همه‌روزه رخ می‌دهند

این کتابی‌ست درباره‌ی رویدادهای خارق‌العاده‌ی نامحتمل و ‏بعید؛ درباره‌ی این‌که چرا چیزهایی بسیار بعید رخ می‌دهند. و ناگفته نماند، درباره‌ی ‏این‌که چرا پشت سر هم رخ می‌دهند و رخ می‌دهند، و باز هم رخ می‌دهند. ‏ در نگاه نخست،...[]