بسم الله الرحمن الرحیم

دسته بندی : اقتصاد زندگی

۲۷ آذر ۱۳۹۶

photo_2017-12-18_12-58-12

ذهن ما انسان‌ها بر اساس روش‌ها و الگوهایی عمل می‌کند که از گذشتگان به ارث برده‌ایم. این الگوها به اجداد ما در دوران ماقبل تاریخ کمک می‌کردند تا زنده بمانند، غذا تهیه کنند و خود را از خطرات ایمن نگاه دارند. این در حالی است که مقولاتی چون سرمایه‌گذاری در بانک یا بازار بورس بسیار جدید هستند؛ کما اینکه بورس نیویورک تنها ۲۰۰ سال پیش تأسیس شده است. متأسفانه قابلیت‌های شناختی بشر که برای زندگی انسان‌های نخستین کارایی داشت، به نسبت جوامع مدرن تغییر نکرده و درون هر کدام از ما یک انسان ماقبل تاریخی حضور دارد که تصمیمات مالی ما نیز تحت کنترل او است.

 

مالیه رفتاری یکی از حوزه‌های جدید علمی است که به بررسی چگونگی استفاده انسان از ابزارهای مالی می‌پردازد و درصدد کشف همین الگوهای پنهان و نامتناسب با زندگی معاصر است. به‌طور مثال، یکی از خطاهای عمده در رفتارهای مالی «زیان گریزی کوته‌بینانه» نامیده می‌شود که آثار و عوارض بسیاری را به دنبال دارد. بر اساس تحلیل رفتارشناسان مالی، میزانِ زیان‌گریزی ما و پرهیز از ضررهای مالی احتمالی ۲٫۵ برابر بیشتر از علاقه به سود و منفعت است. به همین دلیل ما در اغلب موارد به جای کوشش در جهت کسب سود بیشتر، تلاش خود را صرف دوری از زیان می‌کنیم. به‌طور مثال، اگر سرمایه‌گذاری با سود ۴۰درصدی و زیان ۲۰درصدی مواجه شود، به سبب آنکه زیان در دید او ۲٫۵برابر تشدید می‌شود (منظور احساس زیان کردن است و نه رقم واقعی آن)، دچار ترس و وحشت شده و احتمالاً تحت فشار روانی اقدام به اخذ تصمیمات نادرستی می‌کند.

 

در بیشتر موارد، افراد در زمان سختِ گفتن از زیان‌های خود به این مسأله اشاره می‌کنند که «اگر بیشتر دقت می‌کردم، با این ضرر روبرو نمی‌شدم». این جمله برداشت عمیقاً نادرست سرمایه‌گذار را نشان می‌دهد. ما برای حفاظت از سلامت خود به پزشک مراجعه می‌کنیم و برای نگهداری از دندان‌ها نزد دندانپزشک می‌رویم؛ پس چرا تصور می‌کنیم که در حوزه پولی و مالی به تنهایی قادریم تمامی امور را به بهترین نحو سر و سامان دهیم؟ ظاهراً در مراجعه به متخصصان، تنها موردِ استثناء سرمایه‌گذاری است!

 

فرض کنید فردی با زیان ۲۰درصدی در سرمایه‌گذاری خود مواجه شده است. به دلیل «زیان‌گریزی کوته‌بینانه» این زیان از دید او ۵۰درصد احساس نگرانی ایجاد می‌کند. اما به جای آنکه برای حل کردن مشکل نزد متخصص برود، صرفاً مسأله را به بدشانسی و یا بی‌دقتی مربوط می‌داند. اعتماد به نفس بیش از اندازه او را متقاعد کرده است که در نوبت بعدی حتماً بهتر عمل خواهد کرد. بر اساس همین تحلیل نادرست، ادامه روند بازار را نیز نزولی تلقی می‌کند و به همین جهت برای پرهیز از زیان بیشتر الباقی سرمایه خود را نیز به فروش می‌رساند. این اعتماد به نفس کاذب باعث می‌شود که فرد مورد نظر نه تنها در شناسایی زمان فروش بلکه در شناسایی زمان ورود بعدی نیز صرفاً به توانایی خود تکیه کند. کاری که در نهایت به دشواری‌های بسیار خواهد انجامید.

 

این‌گونه مشکلات در تحلیل سرمایه ممکن است با پیش‌فرض‌های نادرست دیگری نیز همراه شود. به‌طور مثال، فرد ممکن است باور داشته باشد که آنچه در همین اواخر روی داده در روزها و ماه­های آتی نیز ادامه خواهد یافت. بر همین اساس است که ما در بازارهای صعودی، با باور به اینکه صعود تا ابد ادامه پیدا می‌کند، اقدام به خرید بیشتر و بیشتر می‌کنیم و در مقابل، در بازار نزولی، با این اعتقاد که نزول بازار پایان‌ناپذیر است دست به فروش می‌زنیم، در حالی‌که زمان‌بندی دقیق بازار کاملاً کوته‌بینانه است و در نهایت به زیان و نابودی سرمایه منتهی می‌شود. اما با آنکه نسبت به این نکات آگاهی داریم، فشار الگوهای ذهنی نادرست در نهایت تصمیمات ما را منحرف می‌کنند.

 

این نکات به خوبی نشان می‌دهند که فهم دقیق آنچه رفتارهای مالی شما را تحت تأثیر قرار می‌دهد، در نهایت به موفقیت مالی و آزادی عمل بیشتر شما منتهی می‌شود. نخستین گام برای غلبه بر این پیش‌فرض‌های رفتاری شناسایی آنها است. به یاد داشته باشید که احساس نامطلوب زیان همواره بیشتر از احساس خوشایند سود ذهن و احساسات شما را تحت تأثیر قرار می‌دهد. بر این اساس، در زمان تصمیم‌گیری سعی کنید از اهمیت زیان بکاهید و بر سود بیشتر متمرکز شوید. به‌علاوه اگر برای موفقیت بلندمدت مالی برنامه‌ریزی کرده‌اید، از تصمیمات کوتاه‌مدتی که بر مبنای زمان‌بندی اخذ می‌شوند جداً پرهیز کنید. البته تمام اینها با یاری گرفتن از متخصصان مالی و سرمایه گذاری آسان‌تر انجام می‌شود. در اولین فرصت نزد فردی مطمئن و دارای تخصص تحلیلی رفته و از او برای ادامه مسیر سرمایه‌گذاری مشاوره بگیرید. تأثیر این تغییر رویکرد با سرعتی باورنکردنی در زندگی مالی شما هویدا خواهد شد.

 

ماهنامه معیشت، شماره۱۶، دی ۹۴

ذهن ما انسان‌ها بر اساس روش‌ها و الگوهایی عمل می‌کند که از گذشتگان به ارث برده‌ایم. این الگوها به اجداد ما در دوران ماقبل تاریخ کمک می‌کردند تا زنده بمانند، غذا تهیه کنند و خود را از خطرات ایمن نگاه دارند. این در حالی است که مقولاتی چون سرمایه‌گذاری در بانک یا بازار بورس بسیار جدید هستند؛ کما اینکه بورس ...

ذهن ما انسان‌ها بر اساس روش‌ها و الگوهایی عمل می‌کند که از گذشتگان به ارث برده‌ایم. این الگوها به اجداد ما در دوران ماقبل تاریخ کمک می‌کردند تا زنده بمانند، غذا تهیه کنند و خود را از خطرات ایمن نگاه دارند. این در حالی است که مقولاتی چون سرمایه‌گذاری در بانک یا بازار بورس بسیار جدید هستند؛ کما اینکه بورس نیویورک تنها ۲۰۰ سال پیش تأسیس شده است. متأسفانه قابلیت‌های شناختی بشر که برای زندگی انسان‌های نخستین کارایی داشت، به نسبت جوامع مدرن تغییر نکرده و درون هر کدام از ما یک انسان ماقبل تاریخی حضور دارد که تصمیمات مالی ما نیز تحت کنترل او است.

 

مالیه رفتاری یکی از حوزه‌های جدید علمی است که به بررسی چگونگی استفاده انسان از ابزارهای مالی می‌پردازد و درصدد کشف همین الگوهای پنهان و نامتناسب با زندگی معاصر است. به‌طور مثال، یکی از خطاهای عمده در رفتارهای مالی «زیان گریزی کوته‌بینانه» نامیده می‌شود که آثار و عوارض بسیاری را به دنبال دارد. بر اساس تحلیل رفتارشناسان مالی، میزانِ زیان‌گریزی ما و پرهیز از ضررهای مالی احتمالی ۲٫۵ برابر بیشتر از علاقه به سود و منفعت است. به همین دلیل ما در اغلب موارد به جای کوشش در جهت کسب سود بیشتر، تلاش خود را صرف دوری از زیان می‌کنیم. به‌طور مثال، اگر سرمایه‌گذاری با سود ۴۰درصدی و زیان ۲۰درصدی مواجه شود، به سبب آنکه زیان در دید او ۲٫۵برابر تشدید می‌شود (منظور احساس زیان کردن است و نه رقم واقعی آن)، دچار ترس و وحشت شده و احتمالاً تحت فشار روانی اقدام به اخذ تصمیمات نادرستی می‌کند.

 

در بیشتر موارد، افراد در زمان سختِ گفتن از زیان‌های خود به این مسأله اشاره می‌کنند که «اگر بیشتر دقت می‌کردم، با این ضرر روبرو نمی‌شدم». این جمله برداشت عمیقاً نادرست سرمایه‌گذار را نشان می‌دهد. ما برای حفاظت از سلامت خود به پزشک مراجعه می‌کنیم و برای نگهداری از دندان‌ها نزد دندانپزشک می‌رویم؛ پس چرا تصور می‌کنیم که در حوزه پولی و مالی به تنهایی قادریم تمامی امور را به بهترین نحو سر و سامان دهیم؟ ظاهراً در مراجعه به متخصصان، تنها موردِ استثناء سرمایه‌گذاری است!

 

فرض کنید فردی با زیان ۲۰درصدی در سرمایه‌گذاری خود مواجه شده است. به دلیل «زیان‌گریزی کوته‌بینانه» این زیان از دید او ۵۰درصد احساس نگرانی ایجاد می‌کند. اما به جای آنکه برای حل کردن مشکل نزد متخصص برود، صرفاً مسأله را به بدشانسی و یا بی‌دقتی مربوط می‌داند. اعتماد به نفس بیش از اندازه او را متقاعد کرده است که در نوبت بعدی حتماً بهتر عمل خواهد کرد. بر اساس همین تحلیل نادرست، ادامه روند بازار را نیز نزولی تلقی می‌کند و به همین جهت برای پرهیز از زیان بیشتر الباقی سرمایه خود را نیز به فروش می‌رساند. این اعتماد به نفس کاذب باعث می‌شود که فرد مورد نظر نه تنها در شناسایی زمان فروش بلکه در شناسایی زمان ورود بعدی نیز صرفاً به توانایی خود تکیه کند. کاری که در نهایت به دشواری‌های بسیار خواهد انجامید.

 

این‌گونه مشکلات در تحلیل سرمایه ممکن است با پیش‌فرض‌های نادرست دیگری نیز همراه شود. به‌طور مثال، فرد ممکن است باور داشته باشد که آنچه در همین اواخر روی داده در روزها و ماه­های آتی نیز ادامه خواهد یافت. بر همین اساس است که ما در بازارهای صعودی، با باور به اینکه صعود تا ابد ادامه پیدا می‌کند، اقدام به خرید بیشتر و بیشتر می‌کنیم و در مقابل، در بازار نزولی، با این اعتقاد که نزول بازار پایان‌ناپذیر است دست به فروش می‌زنیم، در حالی‌که زمان‌بندی دقیق بازار کاملاً کوته‌بینانه است و در نهایت به زیان و نابودی سرمایه منتهی می‌شود. اما با آنکه نسبت به این نکات آگاهی داریم، فشار الگوهای ذهنی نادرست در نهایت تصمیمات ما را منحرف می‌کنند.

 

این نکات به خوبی نشان می‌دهند که فهم دقیق آنچه رفتارهای مالی شما را تحت تأثیر قرار می‌دهد، در نهایت به موفقیت مالی و آزادی عمل بیشتر شما منتهی می‌شود. نخستین گام برای غلبه بر این پیش‌فرض‌های رفتاری شناسایی آنها است. به یاد داشته باشید که احساس نامطلوب زیان همواره بیشتر از احساس خوشایند سود ذهن و احساسات شما را تحت تأثیر قرار می‌دهد. بر این اساس، در زمان تصمیم‌گیری سعی کنید از اهمیت زیان بکاهید و بر سود بیشتر متمرکز شوید. به‌علاوه اگر برای موفقیت بلندمدت مالی برنامه‌ریزی کرده‌اید، از تصمیمات کوتاه‌مدتی که بر مبنای زمان‌بندی اخذ می‌شوند جداً پرهیز کنید. البته تمام اینها با یاری گرفتن از متخصصان مالی و سرمایه گذاری آسان‌تر انجام می‌شود. در اولین فرصت نزد فردی مطمئن و دارای تخصص تحلیلی رفته و از او برای ادامه مسیر سرمایه‌گذاری مشاوره بگیرید. تأثیر این تغییر رویکرد با سرعتی باورنکردنی در زندگی مالی شما هویدا خواهد شد.

 

ماهنامه معیشت، شماره۱۶، دی ۹۴

کتابهای منتشره

اصل بعیدبودن: چرا هم‌رخدادی‌ها و رویدادهای معجزه‌آسا و نادر همه‌روزه رخ می‌دهند

این کتابی‌ست درباره‌ی رویدادهای خارق‌العاده‌ی نامحتمل و ‏بعید؛ درباره‌ی این‌که چرا چیزهایی بسیار بعید رخ می‌دهند. و ناگفته نماند، درباره‌ی ‏این‌که چرا پشت سر هم رخ می‌دهند و رخ می‌دهند، و باز هم رخ می‌دهند. ‏ در نگاه نخست،...[]